پرونده کانسارخزر پیچیده تر شد، نگرانی کارشناسان ازچشم پوشی مسئولان

خبرنگاران، گروه استان ها- زهرا بهرامی: مسئولان محیط زیست گلستان وجود رادیوم (که به گفته کارشناسان ماده ای رادیواکتیو است) در رسوبات کانسار خزر را تایید می نمایند اما بر بی خطر بودن فاضلاب و پساب این کارخانه تاکید دارند؛ موضوعی که کارشناسان محیط زیست خلاف آن را بیان می نمایند و نسبت به اثرات نامطلوب ورود این مواد به تالاب اینچه هشدار می دهند.

پرونده کانسارخزر پیچیده تر شد، نگرانی کارشناسان ازچشم پوشی مسئولان

بیش از یک دهه از آغاز فعالیت نخستین کارخانه استحصال ید کشور در اراضی شمالی استان گلستان می گذرد، فعالیتی که از همان ابتدا با هشدارهای کارشناسان و فعالان محیط زیست مبنی بر وجود آلودگی های شدید پسالاب و فجایعی که اکوسیستم تالابی تالاب اینچه را تهدید می نماید، همراه بود.

ماه گذشته یک بار دیگر وجود مواد شیمیایی و رادیواکتیو در پساب کارخانه کانسار خزر و خطرزا بودن این مواد، در رسانه ها و فضای مجازی قوت گرفت.

البته این موضوع بازتاب های حاشیه ای هم به همراه داشت و شکایت مدیرکل محیط زیست گلستان از الهه موسوی، روزنامه نگار حوزه محیط زیست نخستین حاشیه های انتشار گزارش در خصوص کارخانه ید در گلستان بود.

ممکن است ایراداتی وجود داشته باشد

مدیرعامل شرکت کانسار خزر درباره حواشی این شرکت در فضای مجازی و مسائلی که پیرامون رادیواکتیو داشتن فاضلاب این کارخانه مطرح می گردد، گفت: در حق این شرکت کم اجحاف نشده است و در این مدت (بیش از 10 سال فعالیت) با تعویض مدیر کل محیط زیست پارامترهای اندازه گیری پساب کارخانه ید هم تغییر نموده است.

منصور خواجه اضافه نمود: به طور قطع و یقین صنعتگر بر مبنای پارامترهای اعلام شده، پساب و تصفیه خانه را تنظیم می نماید و با تغییر در پارامترها و کمبود زمین، گزینه های کنترل کم است و ممکن است ایراداتی وجود داشته باشد.

وی ادامه داد: از سال 1383 که فعالیت این کارخانه آغاز شده تمام دغدغه های محیط زیست، منابع طبیعی و آب منطقه ای را برطرف کردیم تا خیال همه راحت باشد.

مدیرعامل کانسار خزر با اشاره به این که با هزینه شرکت پساب را به تالاب اینچه راهنمایی کردیم، توضیح داد: کانسار خزر تنها واحد تولید نماینده ید در کشور است و صنعت استراتژیک محسوب شده و هم اکنون مواد اولیه کارخانه های تولید نمک یددار و سه تا چهار کارخانه پتروشیمی از کانسار خزر تامین می گردد.

خواجه اظهار داشت: هم اکنون هیچ معدن سبزی در کشور وجود ندارد و بهتر است در این شرایط اقتصادی، اثرات مثبت و منفی تولید ید در کشور در کنارهم دیده گردد.

خواجه هرچند با انتقاد از اداره کل حفاظت محیط زیست گلستان توپ مسائل موجود در خصوص فاضلاب و پساب کارخانه را در زمین این اداره کل انداخت اما امیر عبدوس کوشش دارد تا به همگان بقبولاند که پساب کانسار خزر خطر رادیواکتیوی ندارد.

پرتوزایی فقط راجع به رسوبات کارخانه است

مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان به خبرنگاران گفت: 10 سال از فعالیت اولین واحد تولید ید در گلستان می گذرد و در سال های اولیه در مقاطعی آلودگی ها با حجم بالا از این کارخانه وارد محیط زیست می شد و به عنوان صنعت آلاینده محسوب می شد.

امیر عبدوس با یادآوری این که این واحد تولیدی گاهی در فهرست واحدهای آلاینده استان قرار داشته و گاهی حذف شده، اضافه نمود: در سال 1395 شورابه ید هم که در مالکیت کانسار خزر است مجوز استقرار و بهره برداری از معدن گرفته است و هم اکنون آماده بهره برداری است.

وی ادامه داد: به دلیل برخی از مسائل تاکنون اجازه آغاز به کار به شورابه ید نداده ایم و واحد فعال فعلی مهلت خواسته تا مسائل مربوط به فاضلاب را حل نماید.

وی اضافه نمود: از سال 87 تا نیمه دوم سال گذشته فقط چهار پارامتر رنگ، کدورت، مواد جامد معلق و ph (این معرف علاوه بر نشان دادن محیط اسیدی یا خنثی و یا بازی، میزان بازی و اسیدی شدن محیط را هم نشان می دهد) پسآب کارخانه ید اندازه گیری می شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان توضیح داد: سال گذشته اظهار داشتیم این پارامترها کافی نیست و آزمایش های مجددی انجام شد و تعیین شد دو پارامتر آمونیوم و باریوم در فاضلاب کارخانه از حد استاندارد خارج است اما این دو پارامتر خطرزا نیست.

مجوز تخلیه فاضلاب کارخانه در تالاب اینچه برون

وی با یادآوری این که زمانی که به واحد بهره بردار اجازه داده شد فاضلاب را به تالاب اینچه تخلیه کند، تالاب خشک بود و تخلیه فاضلاب کارخانه باعث احیاء تالاب شد، بیان نمود: پس از انجام آنالیزهای جدید واحد بهره بردار اظهار داشت، چون این پارامترها قبلا اندازه گیری نمی شده به ما مهلت دهید.

عبدوس گفت: تاکنون دو مهلت سه ماهه به واحد بهره بردار داده شده تا هم برنامه پایش و مدیریت پسماند و هم تزریق پساب به زمین را انجام دهد که هم اکنون تنها یک ماه از مهلت سه ماهه دوم آن باقی مانده است.

وی با اشاره به این که اگر بحث تزریق آب حل گردد، بحث آلایندگی ها برطرف می گردد، در خصوص خطرزا بودن فاضلاب کانسار خزر بیان نمود: مطابق آنالیزهای صورت گرفته در پساب کارخانه رادیوم وجود ندارد بلکه در رسوبات دیده می گردد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان با تاکید بر این که اگر درخصوص خطرزا بودن فعالیت صنعتی مشکوک باشیم سلامت مردم را معامله نمی کنیم اظهار داشت: برای ایجاد شغل و افزایش تولید در خصوص آلودگی ها چشم پوشی و اغماض ننموده و نمی کنیم و پایش ها و سختگیری ها به قوت خود باقی است.

تالاب اینچه هیچگاه خشک نبود

در حالی که عبدوس بیان می نماید در زمان صدور مجوز بهره برداری کارخانه ید در گلستان تالاب اینچه خشک بوده و پساب این واحد تولیدی تالاب را زنده نموده است؛ اما رمضانعلی قائمی پیشکسوت حوزه محیط زیست و نویسنده کتاب اکوسیستم های آبی رودخانه ای در مصاحبه با خبرنگاران اظهار کرد: تالاب اینچه چه زمانی که من در محیط زیست گلستان مسئولیت داشتم و چه بعد از آن هیچ گاه خشک نبوده است.

این استاد دانشگاه و کارشناس ارشد رشته زیستگاه ها و تنوع زیستی با اشاره به این که هرساله سرشماری پرندگان در تالاب اینچه انجام می گردد، گفت: بر اساس مشاهدات، سرکشی ها و بازدیدهای صورت گرفته به صراحت اعلام می کنم در هیچ مقطع زمانی تالاب اینچه، اکوسیستم آبی خشک شده نداشته و همیشه فعال بوده است.

قائمی تاکید نمود: تالاب اینچه در برخی از سال ها به خاطر خشکسالی و بارش کم دچار کم آبی بوده اما هیچگاه شاهد خشکی آن (همانند آن چه در تالاب گمیشان شاهد آن هستیم) نبوده ایم.

فاضلاب کانسار خزر شرایط زیست طبیعی تالاب را مختل می نماید

هرچند عبدوس هم در نشست خبری و هم در مصاحبه با خبرنگاران بر بی خطر بودن باریوم و آمونیوم موجود در فاضلاب تاکید دارد و تایید می نماید رادیوم هم فقط در رسوبات کانسار خزر دیده می گردد اما یک کارشناس بهداشت محیط خلاف نظر مدیرکل محیط زیست را بیان می نماید.

زهرا زنگانه به خبرنگاران گفت: کانسار خزر تنها کارخانه ید در خاورمیانه است و شاید به همین دلیل در چنین شرایط اقتصادی، مسئولان روی ضررهای این کارخانه چشم پوشی می نمایند.

این دانشجوی کارشناسی ارشد بهداشت محیط در آلودگی ها اضافه نمود: در عکس های هوایی به طور کامل مشهود است رنگ آن قسمت از تالاب که پساب به آن وارد می گردد با بقیه نقاط متفاوت است و این امر نشان می دهد فاضلاب بدون تصفیه کامل وارد تالاب می گردد.

وی با رد این که ورود فاضلاب صنعتی کانسار خزر تالاب اینچه را احیاء می نماید، ادامه داد: آمونیوم وقتی وارد آب پذیرنده و یا سطحی می گردد اکسیژن آب را می گیرد و حیات ماهی ها و موجودات آبزی تالاب به خطر می افتد.

زنگانه اضافه نمود: آمونیوم باعث رشد بی حد گیاهان آبزی (جلبک ها و سایر گیاهان آبزی) می گردد و اثرات نامطلوبی روی محیط زیست منطقه دارد.

وی با این شرح که آمونیوم فرآیندی مشابه کودهی به گیاه با کود نیترات ایجاد می نماید، توضیح داد: همچنین اگر آمونیوم وارد آب کُلُردار (آب شهری و روستایی) گردد تولید کلرامین می نماید که آن هم برای موجودات زنده (انسان، گیاه و جانوران) اثر سمی دارد.

وی گفت: آمونیوم اثر سمی در موجودات زنده دارد و تالاب اینچه محل زمستان گذرانی پرندگان مهاجر است و ممکن است پرندگان از ماهی ها و سایر موجودات آبزی تالاب تغذیه نمایند؛ در هر شرایط وجود آمونیوم در فاضلاب کانسار خزر شرایط زیست طبیعی تالاب را مختل می نماید.

این دانشجوی کارشناسی ارشد بهداشت محیط در آلودگی ها همچنین به وجود باریوم خارج از حد استاندارد در پساب کارخانه اشاره نمود و اضافه نمود: باریوم یک فلز سنگین است که اثرهای نامطلوب بسیاری روی سلامتی می گذارد.

وی شرح داد: مقداری باریوم به طور طبیعی در آب های زیرزمینی وجود دارد اما در آب های سطحی وجود ندارد و اگر به همراه فاضلاب صنعتی (مانند کارخانه ید) وارد آب های سطحی گردد باعث تحریک نمایندگی ماهیچه ها شده و اگر مقدار آن از یک حد بیشتر باشد اثرات مهلکی بر روی قلب و سیستم عصبی به جا می گذارد.

زنگانه با تاکید بر این که باید پایش ها و نظارت ها در خصوص پساب کانسار خزر افزایش یابد، ادامه داد: جداسازی 100 درصدی رسوبات از فاضلاب وجود ندارد و رادیوم هم مواد شیمیایی است که می تواند بر روی سلامت آبزیان و به ویژه مردم منطقه تاثیر بگذارد.

با وجود تاکید مدیرکل محیط زیست گلستان و مشاهده مکاتبات سازمان انرژی اتمی مبنی بر این که گلستان نگرانی رادیواکتیوی ندارد اما دغدغه محیط زیستی در خصوص ورود پساب کارخانه ید با وجود باریوم و آمونیوم خارج از حد استاندارد در تالاب اینچه همچنان به قوت خود باقی است و امکان برطرف آن ظرف یک ماه آینده (سرانجام مهلت سه ماهه دوم اداره کل محیط زیست گلستان به کانسار خزر برای برطرف آلایندگی) وجود ندارد.

منبع: خبرگزاری مهر

به "پرونده کانسارخزر پیچیده تر شد، نگرانی کارشناسان ازچشم پوشی مسئولان" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "پرونده کانسارخزر پیچیده تر شد، نگرانی کارشناسان ازچشم پوشی مسئولان"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید